نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: بيماري مزمن بوروكراسي درايران

  1. #1
    Administrator
    تاریخ عضویت
    Mar 2014
    نوشته ها
    185

    Smile بيماري مزمن بوروكراسي درايران

    سازمان ها، مهم اند. در دنياي امروز كه سخن بر سر گسترش و توسعه جنجالي مسئوليت ها و پيچيدگي هاي اداري است، سخن گفتن از ماهيت بوروكراسي و واقعيت پرترديد آن، خود به شكي دامن مي زند كه دولت ها را در چگونگي پيش بردن نظام هاي اداري به سمت انقلاب تحولي و دگرگون كننده براي رهايي از وضعيت موجود، ناگزير مي كند.
    دكتر منوچهر بازيار، استاد دانشگاه كه تحصيلات خود را در دكتري تاريخ ديپلماسي از آمريكا و دكتري علوم سياسي با نشان درجه اول علمي از دانشگاه تهران به پايان رسانده است، درحالي زبان به انتقاد از نظام اداري و بوروكراسي حاكم بر كشور مي گشايد كه معتقد است، وقتي هنوز ميان سودآوري و اثربخشي تفاوتي قايل نيستيم، اعمال حاكميت را از اعمال تصدي بازنشناخته ايم، سرمايه و دارايي نسل هاي آينده را براي بقاي نظام اداري غيركارآمد خود هزينه مي كنيم و اصول پذيرفته شده دولت هاي رفاه گستر و برنامه ريزي دولتي را با خصوصي سازي و سرمايه سالاري و شكوفايي سازمان هاي غيردولتي در هم مي آميزيم، مدام دم از ضرورت عدم تمركز مي زنيم ولي به طور مستمر به اختيارات و اقتدارات سازمان هاي مركزي مي افزاييم، از آموزش، ارزشيابي و تقواي شغلي دم مي زنيم ولي آنها را به عنوان ابزاري براي افزايش حقوق به كار مي گيريم، آيا بدون شناخت و درمان اين دردها مي توانيم به ايجاد انقلابي دلخوش كنيم كه نظام اداري كشور را از تارهاي وصله و پينه ساختارها برهاند و به مرز كارآمدي نزديك كند و...
    گفت وگوي آتيه را با وي پيش رو داريد.

    آتيه: آقاي دكتر بازيار! به طور معمول واژه بوروكراسي معناي مثبتي را به ذهن متبادر نمي كند، آيا مي توان از يك بوروكراسي كارآمد سخن گفت يا دلايلي براي اثربخشي بوروكراسي در دستگاه ديوانسالار امروزي برشمرد؟
    دكتر منوچهر بازيار: به نظر من، بوروكراسي ازجمله اصطلاحات و واژه هايي است كه بدنام شده است. <بورو> به معناي اداره و ميز تحرير و <كراسي> به معناي حكومت هم تا حدودي سهم عمده اي در بدنامي اين واژه دارند. بوروكراسي به معناي حكومت عوامل دفتري در قالب ديوانسالاري نيز ترجمه شده است.
    بوروكراسي اگر در حالت متعادل خود در جامعه رايج باشد، نه تنها بد نيست بلكه لازم است. در هر سيستم اداري و ديواني، چهار عامل اصلي ساختار تشكيلاتي، روش هاي كار، قوانين و مقررات حاكم و نيروي انساني وجود دارد. بايد در انتخاب نيروي انساني كارآمد و شايسته، طبقه بندي مشاغل برحسب نيازها، نظام قوانين و مقررات و دستمزدي هماهنگ و روش هاي كار پالايش شده، سلسله ضوابطي حاكم باشد تا بتوان به نتيجه بخشي آنها اميدوار بود.
    مجموعه مقرراتي كه بر نظام اداري كشور حاكم است، قانون كار، قانون استخدام كشوري، نظام طبقه بندي مشاغل، نظام حقوق و دستمزد، نظام آموزش كاركنان و بازنشستگي و بيمه را شامل مي شوند كه بايد پالايش شوند و متناسب با نيازها، تدوين و تلفيق شوند. يكي از مباحث اساسي، نظام حقوق و دستمزدهاست كه به نظر مي رسد نظام هماهنگ موجود در شيوه پرداخت ها مناسب نيست و بايد يك نظام پايه اي تعريف كرد.
    درمورد ساختار تشكيلاتي نيز به دليل گسترش اين ساختار، ما شاهد عريض و طويل شدن آن هستيم. از اين رو بايد يك نظام متناسب در اين حوزه ايجاد كرد و چنانچه امروزه اين طرز تلقي از خصوصي سازي براي كوچك كردن دولت و كارآمدي دولت رايج شده است نمي توان به نظام مطلوب و متناسب دست يافت. ايجاد نظام متناسب در پاسخ به چيزي است كه در دو سه دهه اخير تحت عنوان حكمراني خوب مطالعه مي شود. اگر نظام اداري متناسب با نيازهاي ما و وظايف دولت باشد، تحقق حكمراني خوب امكان پذير است. چنانچه درحال حاضر عدم تمركز، عدم تراكم و تفويض اختيار نظام اداري كشور ما را به سوي شرايط مطلوب مي كشاند كه يكي از راهكارهاي آن ايجاد مقامات محلي و انتخابي در استان ها است.
    علاوه بر اين، بايد روش هاي انجام كار را شناسايي و تجزيه و تحليل كرد، مسير بحراني و فلوچارت را مشخص و تا آنجا كه امكان دارد براي كوتاه كردن و تحقق روش هاي مؤ ثر و كارآمد تلاش كرد. براساس مطالعه اي كه در سال هاي قبل انجام شد، براي انجام يك كار اداري، 43 امضا موردنياز بود درحالي كه با بررسي كارشناسي اين تعداد تا 13 مورد كاهش پيدا كرد.
    شايد در بررسي اين چهار عامل كه نظام اداري كشور را تشكيل مي دهند و مشكلاتي كه بر دوش كشور سوار است، به راحتي بتوان فهميد كه چرا واژه بوروكراسي بدنام است. بدنامي اين واژه از جايي ناشي مي شود كه نيروي انساني متخصص و متناسب جذب نمي شود و به خوبي آموزش نمي بيند، روش هاي انجام كار سنگين، دشوار و طولاني است، ساختار تشكيلاتي دولت متناسب نيست و در نهايت قوانين و مقررات حاكم بر اين ساختار نيز پالايش نشده اند.
    آتيه: آيا بوروكراسي اداري به عنوان يك پديده مستقل به حساب مي آيد يا معلول روابط و مناسبات خاصي در ساختار اقتصادي و اجتماعي كشور است؟
    - صددرصد. هيچ گاه نمي توان بوروكراسي و نظام اداري كشور را به طور مستقل و جدا از هم تصور كرد، نظام اداري مانند يك قالب است كه در اين قالب، نظام اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور جاسازي مي شوند. اگر اين پوسته و قالب، كارآمد نباشد، صددرصد نتايج حاصل از نظام فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي كشور مطلوب نخواهد بود، زيرا يك نظام اداري عليل نمي تواند يك نظام اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي سالم تحويل دهد. به اين دليل است كه نظام اداري در پيشبرد توسعه مسائل اقتصادي، برنامه هاي توسعه فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي نقش محوري دارد.
    آتيه: بوروكراسي در ايران اداري داراي چه ويژگي هايي است و چه روابط و مناسباتي بر اين نظام حاكم است، آيا مي توان به نمونه اي از بوروكراسي مطلوب دست يافت؟
    - در كشور ما، روش ها، قوانين و ساختارهاي حاكم در نظام اداري نارضايتي هايي را براي مردم ايجاد كرده است. در بسياري كشورها، افراد به عنوان ارباب رجوع و مشتري به طور مستقيم به دستگاه هاي اداري مراجعه نمي كنند بلكه پست، واسطه آنها با نظام اداري است كه به صورت متقابل انجام مي شود، درحالي كه، نظام اداري حاكم در كشور، ما را عادت داده و به ما تلقين كرده است كه اگر به طور مستقيم، پيگير امور اداري خود نباشيم، آن كار انجام نخواهد شد و اين عامل هم تضييع وقت و منابع را به دنبال دارد.
    در سال 1342، شوراي عالي اداري در كشور تشكيل شد و به موجب قانون استخدام كشوري در تيرماه 1345، تبديل به سازمان امور اداري شد. رسالت اصلي سازمان امور اداري اين بود كه يك نظام اداري مطلوب و كارآمد را طراحي كند، اما آن ساختار موفق عمل نكرد. برخي وزارتخانه ها كه تمايل به استقلال در كارشان داشتند، موانعي ايجاد كردند، از اين رو طرح طبقه بندي مشاغل از هم گسيخته شد، موضوع اهميت تخصص و تجربه كاري حذف شد و نظام اداري نتوانست با دستورات و راهكارهايي كه سازمان امور اداري ارايه مي كرد، همسو و هماهنگ عمل كند.
    تلاش براي دستيابي به يك دولت كارآمد و كوچك و نظام اداري كارا و مؤ ثر نه تنها در كشورهاي درحال توسعه، بلكه در كشورهاي صنعتي و پيشرفته نيز از اولويت هاي اصولي حكومت ها شده است. اصلاحات در ساختار دولت و كارآمد شدن آن، دور ارزشمندي ايجاد مي كند كه موجب توسعه اقتصادي، سياسي و اجتماعي شده و منجر به ارتقاي استانداردهاي زندگي در جامعه مي شود. با اين حال به نظر مي رسد اگر درصدد اصلاح بوروكراسي اداري در كشور هستيم و مي خواهيم دولت كارآمد و متناسب با روش هاي كار موردنياز و نيروي انساني متخصص و ما نوس با مكانيزاسيون در كارها ايجاد كنيم، نياز به يك سازمان كوچك و كارآمد براي پالايش نظام اداري احساس مي شود كه قدرت كافي قانوني براي اصلاح امور و تصويب برخي قوانين موردنياز را داشته باشد. درحال حاضر شوراي عالي اداري در كشور وجود دارد ولي متا سفانه تشكيلات آن به مانند گذشته و به صورت سنتي عمل مي كند.
    آتيه: موانع نهادي و ساختاري تحول اداري در ايران از كدام نوع است؟
    - نظام اداري كشور ما از موانع بسياري رنج مي برد. البته وجود اين موانع است كه هم انجام كار را دشوار مي كند و هم حل مشكل را شيرين. در اين صورت، يك طراح تشكيلاتي و طراح روش ها و كسي كه متخصص در امر آموزش كاركنان و مديريت است از نتايج كار لذت مي برد. متا سفانه ما هرچه صرف وقت كرديم، دفع وقت كرديم. نظام اداري ما به تناسب افزايش جمعيت در طول سال ها، بزرگتر شده است. جمعيت كشور از زمان انقلاب تا كنون دو برابر شده است يعني به دو برابر خدمت نياز داريم در حالي كه مي بينيم تعداد كارمندان دولتي دو برابر شده است ولي تعداد خدماتي كه دولت ارايه مي دهد، دو برابر نشده است. ما بايد به دنبال تحول در نظام اداري كشور باشيم نه آن كه به وصله و پينه در نظام اداري كشور بسنده كنيم.
    آتيه: اگر بخواهيم در ميان دو تعريف وبر از بوروكراسي كه اولي، بوروكراسي را كارآمدترين شكل سازماني و ساخته دست انسان ها معرفي مي كند و دومي بوروكراسي را ابزاري در دست مقامات اداري براي گسترش فعاليت هاي آن مي داند، راه ميانه اي پيش بگيريم، آيا مي توانيم راهكاري پيشنهاد كنيم؟
    - به نظر من، تلفيق عقلايي و منطقي هر دو تعريف وبر از بوروكراسي، مهمترين راهكار به شمار مي رود. ماكس وبر، واضع نظريه بوروكراسي آرماني، اداره را متا ثر از وجود قوانين منظم و حساب شده مي دانست و اين قوانين حساب شده را براي يك ديوان سالاري جديد، فوق العاده مهم مي شمرد، به گفته او تعهد اصلي كارمند ديوان سالاري اين است كه شديداً پايبند نظام رسمي داخل سازمان باشد. منظور او از اين نظام رسمي، اشاره به مجموعه اي از قوانين موجود در سازمان ديوان سالار بود. اين قوانين حتي نظر كارمند ديوان سالار را در اداره امور محدود مي كند و به رفتار او رنگ خاصي مي بخشد و بايد در مورد همه به شيوه يكسان اجرا شود.
    آتيه: آيا مي توان پيش رفتن به سوي خصوصي سازي را از مهمترين راه ها براي كارآمدي نظام اداري دانست؟
    - به طور قطع، تقويت بخش خصوصي مي تواند يكي از راهكارهاي عمده اصلاح نظام اداري به شمار رود. به طور مثال دولت در بخش اشتغال، خود را كارفرماي مستقل مي داند، در حالي بايد كارآفريني كند و به تقويت بخش خصوصي و تعاوني بپردازد. دولت تنها بايد نظارت كند، آن هم در چارچوبي كه قانون اساسي مشخص كرده است. چرا كه اگر دولت نظارت كافي نداشته باشد، نتيجه مطلوب حاصل نمي شود.
    دولت دو وظيفه بزرگ حاكميتي و تصدي گري را داراست. وظيفه حاكميتي دولت، حمايت از سرزمين، دفاع از تماميت ارضي و ايجاد امنيت براي شهروندان و ايجاد عدالت است كه وظايفي مانند بهداشت و درمان، آموزش، بيمه و... به اين وظايف افزوده شد. وظايف تصدي گري دولت نيز در شمار وظايفي است كه بخش خصوصي مي تواند از عهده آنها برآيد. به نظر من، دولت بايد در مورد وظيفه تصدي گري خود در دو حوزه دخالت و ورود كند. اولي، در جايگاه يك الگو ساز و نمونه ساز. مثلاً در شرايطي كه كشور مي خواهد به سمت صنعتي شدن پيش برود، دولت سازمان گسترش و نوسازي صنايع را ايجاد مي كند و بعد شركت هايي را راه اندازي مي كند تا به بخش خصوصي نشان دهد كه چگونه مي توان يك شركت صنعتي ايجاد كرد، سپس به تدريج اين شركت ها را نيز رها كند و به بخش خصوصي واگذار كند. دوم، در شرايطي كه بخش خصوصي، قدرت و توان مالي يا تخصصي انجام برخي امور را ندارد. نمونه آن راهسازي است كه نياز به سرمايه هنگفتي دارد و از عهده بخش خصوصي خارج است.
    عدم توجه و اجراي جدي واگذاري امور، خصوصي سازي، اصلاحات جهت دار تشكيلاتي و بهره وري نيروي انساني، اندازه بزرگ دولت را تغيير نداده و ناكارآمدي بوروكراسي ماندگار شده و بحران ناكارايي ادامه يافته است. از اين رو بايد انقلابي در نظام اداري كشور اتفاق بيفتد.

  2. #2
    ایران کشوری با تمدن و فرهنگ بسیار غنی و سفره ایرانی سفره ای رنگین است. ایرانیان از گذشته توجه ویژه ای به غذای خود داشته اند.
    معرفی بهترین رستوران های ایرانی

    Iranian Restaurant
    Persian Restaurant
    Iranian food
    Persian food

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •